।। श्री वैद्यनाथ अष्टकम् ।।

।। श्री वैद्यनाथ अष्टकम् ।।

श्री राम सौमित्रिजतायुवेद
षडाननादित्य कुजार्चिताय।
श्री नीलकण्ठाय दयामयाय
श्री वैद्यनाथाय नमः शिवाय।।

गङ्गा प्रवाहेन्दु जटाधराय
त्रिलोचनाय स्मरकालहन्त्रे।
समस्त देवैरभिपूजिताय
श्री वैद्यनाथाय नमः शिवाय।।

भक्तः प्रियाय त्रिपुरान्तकाय
पिनाकिने दुष्टहराय नित्यम्।
प्रत्यक्ष लीलाय मनुष्यलोके
श्री वैद्यनाथाय नमः शिवाय।।

प्रभूतवातादि समस्तरोग
प्रनाशकत्रे मुनिवन्दिताय।
प्रभाकरेन्द्वग्निविलोचनाय
श्री वैद्यनाथाय नमः शिवाय।।

वाक्श्रोत्र नेत्राङ्घ्रि विहीनजन्तोः
वाक्श्रोत्रनेत्राङ्घ्रि सुखप्रदाय।
कुष्ठादिसर्वोन्नतरोगहन्त्रे
श्री वैद्यनाथाय नमः शिवाय।।

वेदान्तवेद्याय जगन्मयाय
योगीश्वरद्येय पदाम्बुजाय।
त्रिमुर्तिरूपाय सहस्र नाम्ने
श्री वैद्यनाथाय नमः शिवाय।।

स्वतीर्थमृद् भस्म्भृतान्ग भाजां
पिशाच दुखार्थि भयापहाय।
आत्मस्वरूपाय शरीर भाजां
श्री वैद्यनाथाय नमः शिवाय।।

श्री नीलकण्ठाय वृषध्वजाय
स्रवगन्ध भस्माद्यपि शोभिताय।
सुपुत्रदारादि सुभाग्यदाय
श्री वैद्यनाथाय नमः शिवाय।।

**************

भावार्थ

श्लोकानुसार भाव संक्षेप
राम, लक्ष्मण, जटायु, कार्तिकेय, सूर्य, मंगल आदि द्वारा पूजित, दयामय वैद्यनाथ को नमस्कार
गंगाधर, त्रिलोचन, कामदेव-विनाशक, समस्त देवों से वन्दित शिव
भक्तप्रिय, त्रिपुरसंहारक, मानव लोक में प्रत्यक्ष लीला करने वाले
वात, पित्त, कफ आदि समस्त रोगों का नाश करने वाले महामृत्युंजय स्वरूप
अंधे, बहरे, अपंग, कुष्ठ आदि रोगों को हरने वाले
वेदान्त से ज्ञेय, योगियों के ध्यान के विषय, त्रिमूर्ति स्वरूप
भस्म, तीर्थ-मृदा धारण करने वालों के भय, प्रेत-पिशाच बाधा हरने वाले
संतान, दाम्पत्य सुख, सौभाग्य, ऐश्वर्य देने वाले नीलकण्ठ वैद्यनाथ
➡️ कुल भाव यह है कि श्री वैद्यनाथ शिव शरीर, मन और आत्मा – तीनों स्तर पर रोग हरते हैं।

पूजन विधि

पाठ-विधि (सरल और सुरक्षित) 1️⃣ समय प्रातः ब्रह्ममुहूर्त, या सोमवार, प्रदोष काल, या अमावस्या / पूर्णिमा विशेष फलदायी 2️⃣ आसन व स्थान शांत, स्वच्छ स्थान कुश / ऊनी / आसन श्रेष्ठ शिवलिंग, चित्र या मन में ध्यान 3️⃣ प्रारम्भ “ॐ नमः शिवाय” 3 या 5 बार दीप / धूप / जल अर्पण (यदि संभव हो) 4️⃣ पाठ संख्या सामान्य रोग में → 1 पाठ दीर्घ रोग में → 11 / 21 / 41 दिन गंभीर बाधा में → 108 पाठ संकल्प सहित 👉 पाठ स्वर में, स्पष्ट उच्चारण से करें 5️⃣ ध्यान कल्पना करें कि शिव के करुणामय नेत्रों से अमृतधारा आपके शरीर/मन पर बह रही है 6️⃣ अंत “ॐ नमः शिवाय” मन में रोग-नाश की प्रार्थना

लाभ एवं महत्व

लाभ (अनुभवसिद्ध) 🩺 शारीरिक लाभ पुराने रोग, अज्ञात रोग, दीर्घकालिक पीड़ा में राहत शल्य-चिकित्सा, दवा-उपचार में सफलता वात-पित्त-कफ संतुलन 🧠 मानसिक लाभ भय, चिंता, अवसाद, नींद की समस्या में शांति मनोबल, धैर्य और आशा की वृद्धि 🛡️ आध्यात्मिक / तांत्रिक सुरक्षा पिशाच, प्रेत, नकारात्मक ऊर्जा से रक्षा अकाल मृत्यु, दुर्घटना भय में शांति 👨‍👩‍👧‍👦 सांसारिक लाभ संतान, वैवाहिक सुख गृह-शांति, सौभाग्य भक्त के जीवन में स्थिरता और संतुलन