📖 तृतीयोऽध्यायः

( पदविच्छेदः)

सूतः उवाच :
आसीत् वणिक्-पुरे कश्चित् वणिक् धर्म-परायणः ।
बहु-धन-समायुक्तः सर्वैः समुप-पूजितः ॥
तस्य भार्या सु-शीला च पतिव्रता सदा अनघा ।
अ-पुत्रः दुःखितः नित्यम् चिन्तयामास सन्ततिम् ॥
एकदा सः द्विज-श्रेष्ठम् दृष्ट्वा व्रतम् इदम् कृतम् ।
प्रशशंस व्रतम् पुण्यम् सत्य-नारायणस्य तत् ॥
वणिक् उवाच ।
किम् व्रतम् किम् फलम् तस्य कदा कार्यम् वदस्व मे ॥
द्विजः उवाच ।
सत्य-नारायणस्य एतत् व्रतम् सर्व-अर्थ-साधकम् ॥
सन्ततिम् धन-धान्यम् च सर्व-काम-प्रदायकम् ।
यः कुर्यात् श्रद्धया युक्तः सः याति परमाम् गतिम् ॥
इति श्रुत्वा वणिक् पुत्र-कामनया सदा ।
संकल्पम् कृतवान् तत्र पुत्रे जाते इति ध्रुवम् ॥
काल-अन्तरे तस्य भार्या गर्भिणी समजायत ।
नवमे मासि सा कन्याम् सुताम् रूप-समन्विताम् ॥
ततः कन्याम् समालोक्य हृष्ट-चित्तः वणिक्-वरः ।
व्रतम् कर्तुम् अनासीनः कालम् नैच्छत् पुनः पुनः ॥
काल-अत्यये कृते तस्य कन्या वर्धत दिनैः दिनम् ।
यौवने समुपेतायाम् चिन्तयामास सः वणिक् ॥
कन्या-दानम् करिष्यामि ततः व्रतम् समाचरे ।
इति चिन्ताम् समास्थाय न कृतम् तेन तत् व्रतम् ॥
ततः व्यापार-कार्येण सागरम् नौकया गतः ।
जामात्रा सहितः धीमान् बहु-द्रव्य-समन्वितः ॥
तत्र राज्ये सः दुष्टेन नृपेण सह संशयात् ।
बद्धौ चौरौ इति ज्ञात्वा कारा-आगारे निवेशितौ ॥
तस्य गृहे धनम् सर्वम् चोरैः हृतम् अशेषतः ।
दुःखिता सा तदा भार्या कन्या च अति-विह्वला ॥
भिक्षा-अर्थम् सा गता ग्रामे ब्राह्मणस्य गृहे क्वचित् ।
तत्र श्रुत्वा व्रत-कथाम् सत्य-देवस्य ताम् शुभाम् ॥
भक्त्या कृत्वा व्रतम् तत्र लब्ध्वा प्रसादम् उत्तमम् ।
स्मरन्ती स्व-पतिम् दुःखात् सत्य-देवम् दया-निधिम् ॥
ततः स्वप्ने नृपम् प्राह भगवान् सत्य-नारायणः ।
निर्दोषौ वणिजौ बद्धौ मम भक्तौ विमोचय ॥
ततः प्रभाते नृपतिः विस्मितः सः तदा ।
आनीय वणिजौ शीघ्रम् क्षमाम् याच्य विमोचितौ ॥
धनम् दत्त्वा बहु-गुणम् सत्कृत्य च सः भूपतिः ।
प्रेषयामास तौ शीघ्रम् स्व-गृहम् प्रति मानवौ ॥
गृहम् आगत्य ते हृष्टाः भार्यया सह वणिक्-वरः ।
स्मृत्वा संकल्पम् आद्यम् तु व्रतम् कर्तुम् व्यवस्थितः ॥
एवम् सत्य-व्रतस्य अस्य प्रभावः द्रष्टुम् अर्हसि ।
व्रतम् विस्मृत्य यः मूढः सः दुःखम् प्राप्नुयात् ध्रुवम् ॥

॥ इति तृतीयोऽध्यायः — पदविच्छेदः ॥